ÇOCUK SAĞLIĞI İZLEMİ

Sağlıklı bir çocuğun, düzenli bir şekilde izlenmesi; çocuğun sağlıklılığının sürdürülmesini, sağlığını gelişmesini ve desteklenmesini sağlamak, hastalık ve sakatlıkları önlemek, hastalıkların erken tanı ve tedavisini sağlamak, bebek ve çocuk ölümlerini engellemek, çocuğun sağlıklı yetişmesi konusunda aileye destek vermek için gereklidir. Biz çocuk hekimlerinin asıl görevi de budur. Bu amaçla bütün sağlıklı çocukların, büyüme ve gelişmelerinin izlenmesi, sağlıklı olup olmadıklarının fizik muayene öykü ve gözlemlerle belirlenmesi, aşılarının yapılarak aile ve çocuğa sağlık eğitimi gibi koruyucu hekimlik uygulamaları yapılmalıdır. Çocukları yalnızca hastalandığında doktora götürmek bazı girişimler için çok geç olabilir.

Çocuk sağlığı izlemi; bebek, çocuk ve ergenleri kapsayan düzenli sağlık kontrollerini içeren, uzun süreli bir izlemdir. Çocuk sağlığı izlemi gebelik döneminde başlamalı ve ergenliğin sonuna kadar devam etmelidir.

Sağlıklı çocuk izlemi için standart bazı programlar vardır. Gebelik döneminde en az 6 kez izlenmiş olması önerilmektedir. Doğum sonrası ise ilk 48 saat içinde, 7-10. günlerde ve daha sonrası için en az 2, 4, 6, 9, 12. aylarda, 1 ile 2 yaş arasında 3 ayda bir, 2-6 yaşlar arasında 6 ayda bir, 6 yaştan sonra ise en az yılda bir izlem önerilmektedir.

Sağlıklı çocuk izleminde ÖYKÜ önemli bir yer tutmaktadır. İlk baş vuruda prenatal, natal ve soy geçmişi ile ilgili öykü ayrıntılı olarak alınır ve her ziyarette güncellenir. Son ziyaretten bu tarafa olan gelişmeler kaydedilir. Güncel şikayetler, beslenme, aşı ve yan etkileri, çevre, gelişim, ev ortamı gibi çocuğun sağlığını etkileyen unsurlar görüşülür.

Çocuğun anne, baba, bakıcı ve çevre ile ilişkilerinin GÖZLEM' i de son derece önemlidir. İlk aylarda emzirme gözlenmeli biberon, emzik, kundak kullanımı, ailenin çocuğa yaklaşımı da önemlidir.

Bir diğer aşama FİZİK MUAYENE dir. Şikayetin olup olmamasına bakılmaksızın her çocuğa her ziyarette mutlaka tam fizik muayene yapılır. Her kontrolde boy, ağırlık ve en az iki yaşına kadar baş çevresi saptanarak büyüme parametreleri belirlenip büyüme, gelişme değerlendirilmelidir. İki yaşından başlanarak kan basıncı da değerlendirilir.

Elde edilen bu bulgular doğrultusunda çocuğun sağlığı, fiziksel ve nöromotor gelişimi ve psikososyal sağlığı açısından DEĞERLENDİRME yapılır. Bu değerlendirme sonucunda gerekirse tarama testleri ve aşılama planlanır.

Yukarıda anlatılan basamaklarla birçok hastalık erken dönemde saptanmaktadır (konjenital anomaliler, büyüme gelişme geriliği, gelişimsel kalça displazisi, kalp anomalileri, inmemiş testis, herniler gibi). Ancak bunlarla birlikte bazı hastalıklar açısında uygun zamanlarda TARAMA TESTLERİ yapılmaktadır.

AŞILAMA çocuk sağlığının ayrılmaz bir parçasıdır. Ülke gerçeklerine uygun aşı programının uygun yaşlarda yapılmalı ve aksatılmamalıdır. Aşı gerekliliği ve yan etkileri aileye anlayacakları şekilde anlatılır.

Çocuk hekiminin bir görevide DANIŞMANLIK ve SAĞLIK EĞİTİMİ vermektir. Bu konularda anne ve bakıcının soruları yanıtlanmalı ve gerekirse broşürler verilmelidir. Görüşmenin sonunda bir sonraki sağlam çocuk kontrolü için RANDEVU belirlenir. İhtiyaç halinde hekime nasıl ulaşacağı hakkında bilgi verilir.

 

Dr.Hüseyin ELMASTAŞ

22/07/2010